به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده، انجمن جامعهشناسی ایران در بیانیهای با ابراز همدردی با خانوادههای قربانیان خشونت و محکومیت هرگونه خشونت علیه زنان و دختران، تداوم قتلهای خانگی و موسوم به ناموسی را زنگ خطری جدی برای امنیت اجتماعی و انسجام خانواده توصیف کرد.
این انجمن در تحلیل ریشههای این حوادث، به دگرگونیهای نسلی، فرهنگی و ارتباطی جامعه ایران در دهههای اخیر اشاره کرده و معتقد است سازوکارهای حقوقی، آموزشی و حمایتی متناسب با این تحولات رشد نکردهاند. در این بیانیه، پافشاری بر الگوهای اقتدارگرایانه و پدرسالارانه از جمله عواملی دانسته شده که میتواند روابط خانوادگی را به عرصه سلطه و مالکیت تبدیل کند.
انسجام خانواده با سلطه و تحکم شکل نمیگیرد
انجمن جامعهشناسی ایران با تأکید بر اهمیت جایگاه خانواده، تصریح کرده است که پایداری این نهاد در جهان معاصر، نه از مسیر روابط یکسویه و تحکمآمیز، بلکه با به رسمیت شناختن کرامت انسانی، امنیت روانی و حقوق متقابل همه اعضای خانواده، اعم از زنان، مردان و کودکان، امکانپذیر است.
این انجمن همچنین پیوند دادن خشونت و تعصبات سنتی به آموزههای دینی را فاقد وجاهت دانسته و نسبت به پیامدهای آن برای سرمایه اجتماعی و اخلاقی جامعه هشدار داده است.
انتقاد از معطل ماندن لایحه حمایت از زنان
در بخش دیگری از این بیانیه، بر ضرورت اصلاح قوانین و افزایش بازدارندگی مجازاتها در برابر جرائمی مانند فرزندکشی و قتلهای موسوم به ناموسی تأکید شده است. انجمن جامعهشناسی ایران معتقد است خلأهای قانونی و مجازاتهای غیربازدارنده میتواند هزینه ارتکاب خشونت را کاهش دهد.
این انجمن همچنین با اشاره به معطل ماندن بیش از یک دهه لایحه «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت»، نسبت به تغییراتی که ممکن است محتوای حمایتی این لایحه را تضعیف کند، انتقاد کرده است.
در این بیانیه، مشارکت مستقیم و مشورت واقعی با طیفهای متنوع زنان، جامعهشناسان و متخصصان آسیبهای اجتماعی، از الزامات قانونگذاری مؤثر در حوزه زنان و خانواده عنوان شده است.
ضرورت انتشار دادههای پژوهشی درباره خشونت
انجمن جامعهشناسی ایران یکی دیگر از پیشنیازهای مقابله با خشونت را دسترسی جامعه علمی به دادههای پژوهشی و پیمایشهای ملی دانسته است. به اعتقاد این انجمن، محرمانه نگه داشتن یافتههای علمی درباره آسیبهای اجتماعی یا کنار گذاشتن نتایج پژوهشها با هدف حفظ تصویر ظاهری جامعه، به انباشت مشکلات منجر میشود و امکان شناخت دقیق و ارائه راهکارهای متناسب را کاهش میدهد.
مدرسه و خانواده؛ دو کانون مهم پیشگیری از خشونت
این انجمن همچنین بر تحول در نظام آموزشی و آموزش مهارتهای ارتباطی و حل مسالمتآمیز تعارض تأکید کرده است. بر اساس این بیانیه، آموزش مقابله با نگرشهای خشونتآمیز باید همزمان دختران و پسران و زنان و مردان را دربرگیرد و آموزشوپرورش نیز با بهکارگیری معلمان و مشاوران توانمند، به محیطی امن برای یادگیری مهارتهای زندگی تبدیل شود.
توسعه خانههای امن و تقویت مددکاری اجتماعی
در بخش پایانی بیانیه، تقویت نهادهای حمایتی و اختصاص اعتبارات کافی به حوزههای اجتماعی و رفاهی از ضرورتهای پیشگیری از خشونت عنوان شده است.
انجمن جامعهشناسی ایران توسعه شبکه مددکاری اجتماعی در محلات و مدارس و گسترش خانههای امن زیر نظر سازمان بهزیستی را ضروری دانسته و تأکید کرده است زنان و دختران در معرض خطر باید امکان دسترسی به حمایت و اقامت موقت تا زمان انجام مداخلات تخصصی را داشته باشند.
این انجمن در پایان با اعلام آمادگی برای همکاری علمی و مشورتی با قوای سهگانه و نهادهای مدنی، از جامعهشناسان، پژوهشگران و کنشگران اجتماعی خواسته است با تحلیل علمی و گفتوگوی سازنده برای شکلگیری خانوادهای امن و عاری از خشونت تلاش کنند.